Hergebruik met ReVink: van afvalstroom naar reststroom

Vink Kunststoffen loopt voorop als het gaat om het stimuleren van hergebruik van grondstoffen. In de productcatalogus treffen we om die reden verschillende producten aan die deels of geheel zijn samengesteld uit hergebruikte grondstof-fen. Onder de noemer ReVink is een inzamelingsprogramma opgezet waarbij de afnemers hun reststroom inleveren. We spreken hierover met Gerry van Alst en Bas Berendsen van dit bedrijf. Uit dit gesprek blijkt dat het opzetten van een recycleprogramma allerminst een kwestie van een druk op de knop is.

Van Alst is in zijn rol van Business Unit Mana-ger Signs & Graphics manager nauw betrokken bij onze markt. Hij merkt dat er meer vragen komen over hoe materialen na gebruik kunnen worden gerecycled in plaats van als afval te worden verbrand. Retailketens stellen nu soms al eisen aan hun leveranciers door bijvoorbeeld in contracten de clausule op te nemen dat de materialen die geleverd worden voor winke-laankleding na gebruik teruggenomen worden voor een juiste verwerking.

Het lijkt een goed moment om hier een boom over op te zetten. In de afgelopen tijd zijn veel heldere kunststofmaterialen afgenomen. Een deel ervan zal binnen nu en enige tijd worden vervangen. Als je die materialen kunt terugwin-nen in plaats van verbranden kun je meteen een flinke slag maken.

Bas Berendsen is als Manager Innovations & Bouw ook verantwoordelijk voor het dooront-wikkelen van het nu uitgerolde recyclingpro-gramma. Naast Berendsen houden zich nog 5 medewerkers bezig met het productvernieu-wingsprogramma waar dit recycleaanbod een onderdeel van is. Het bedrijf richt zich, als het om milieuvraagstukken gaat, al langer op de uitgangspunten die onder andere in ISO 26000:2010 verwoord worden. Daar ontbreken echter de praktische uitvoerbare en controleer-bare kerngetallen die Berendsen wel zegt te vinden bij de MVO prestatieladder. Hiermee maakt Vink Kunststoffen zijn eigen doelstellin-gen meetbaar en hierdoor is het proces ook voor buitenstaanders inzichtelijk en controleer-baar.

MVO op de werkvloer

Binnen Vink Kunststoffen is de omgang met afgedankte materialen al heel lang één van de MVO thema’s. Intern worden alle reststromen gescheiden verwerkt en waar mogelijk aangeboden aan recyclebedrijven. Berendsen verwoord de achterliggende uitgangspunten zo: “Milieuvriendelijke kunststoffen bestaan niet. Het gaat erom wat je er mee doet.” Een belangrijk aspect is het verwerken van kunst-stoffen. Daarbij gaat het zowel om het restpro-duct bij productie van het eindproduct, als na afloop van het gebruik van het product waarin ze zijn toegepast. Daar gaat het nu gelanceer-de ReVink programma over. Het ophalen van reststromen is geen doel op zich. Het echte doel is het recyclen van restmateriaal naar herbruikbare grondstof dat vervolgens opnieuw wordt gebruikt voor producten die Vink Kunststoffen aan de afnemers levert. Met de wetenschap dat grondstofbronnen eindig zijn is er op de lange termijn een bedrijfseconomische noodzaak om hergebruik van grondstoffen te stimuleren.

Afspraken gerecycleerde grondstoffen in productie-proces

Voor Vink Kunststoffen is dat niet alleen een theoretische exercitie. Er zijn concrete afspra-ken gemaakt met bedrijven die zorgen voor de terugwinning en met fabrikanten die de gerecycleerde grondstoffen in hun productie-proces gebruiken voor de productie van verkoopbare plaatmaterialen. Het streven daarbij is dat A-grade reststromen worden omgezet in A-grade grondstoffen die zonder beperking in een nieuw geproduceerd product worden gebruikt. Dat kan nu nog niet in alle gevallen en soms wordt er deels gebruik gemaakt van nieuwe grondstoffen om alle materiaaleigenschappen te waarborgen. Maar de ontwikkelingen staan niet stil.

Van afvalstroom naar reststroom

Berendsen: “Nu wordt een behoorlijk deel van de kunststofmaterialen die we leveren na afloop afgedankt en belanden deze in een afvalstroom waar het wordt gemengd met ander afval. Veel afval eindigt in verbrandings-ovens. We willen samen met onze afnemers en onze leveranciers afvalstromen omzetten naar herbruikbare reststromen. Daar moet je wel inspanningen voor leveren en daaraan zijn voorwaarden verbonden.” Reden waarom het bijna vier jaar duurde voordat het bedrijf ermee naar buiten komt.
Van Alst vult aan: “Zo is het voor ons als distributeur belangrijk dat bij verwerking voor hergebruik er voldoende materiaal beschikbaar is waarmee de fabrikant op geregelde tijden een productierun kan maken waardoor wij onze voorraad tijdig kunnen aanvullen en de continue levering van het gerecyclede product kunnen waarborgen.”

Ingrijpende verandering in proces

Voor de betrokken fabrikanten betekent het gebruik van gerecycled materiaal in het proces een behoorlijke ingreep. Sommige fabrikanten zijn huiverig voor het gebruik van grondstoffen die zijn gerecycled. Hier spelen vragen een rol als: is het gerecyclede materiaal zuiver genoeg om aan de kwaliteitseisen van de afnemers te voldoen? En kan ik rekenenen op voldoende grondstof? En wie garandeert de zuiverheid? Het betekent sowieso dat fabrieken hun productieruns opdelen in meer batches en per batch bij moeten houden wat de afkomst van de gebruikte grondstoffen is. Het kan een behoorlijk ingreep betekenen in de manier van produceren en soms is er verbouwing van de fabriek nodig. Denk aan meer gescheiden opslagsilo’s voor de grondstoffen bijvoorbeeld. Ook de administratieve last wordt groter. Tegelijkertijd wordt van fabrikanten, net als alle andere partijen in de keten, gevraagd om zo energie-efficiënt mogelijk te werken. Ook de carbon foot print is een thema dat steeds meer gewicht in de schaal legt.

“De mensen moeten het doen”

Om voldoende gerecyclede grondstof terug te leveren aan de fabrikant hebben recyclebedrij-ven een constante aanvoer nodig waarbij er sprake is van een mono productstroom. Dat wil zeggen dat elke kunststof apart wordt ingeza-meld en verwerkt. Daar ligt een rol voor de verwerkers die in hun eigen productieproces maatregelen moeten nemen om elke rest-stroom gescheiden te verwerken en te verzamelen. Dat is iets dat je niet top down kunt doen weten ze bij Vink Kunststoffen. De werkvloer is destijds actief betrokken bij het gescheiden verwerken van de reststromen in het eigen bedrijf. Berendsen: “Het zijn de mensen die het moeten doen. Elk bedrijf dat in de keten meewerkt aan dit proces om het gebruik van nieuwe grondstoffen terug te dringen zal de medewerkers moeten overtui-gen van het belang.” Afnemers van Vink Kunststoffen, die maar met één of twee verschillende kunststoffen werken zoals een aantal industriële afnemers, is het eenvoudiger om zo’n gescheiden restroom te organiseren en zijn de volumes al snel voldoende om recyclebedrijven deze reststromen te laten ophalen. Bij de afnemers uit de grafische markt gaat het om veel meer verschillende producten die om te verwerken apart moeten worden ingezameld.

Ketensamenwerking

Je bent er als verwerker van kunststoffen bovendien nog niet met het inzamelen van materiaal uit de eigen productie. Verreweg het grootste deel wordt uitgeleverd aan eindklan-ten. De grootste uitdaging ligt daar. Nu wordt een behoorlijk deel van de productie door de klant zelf afgevoerd. Meestal komt dat neer op het afstorten in de afvalbak. Om daar een herbruikbare reststroom van te maken zul je als verwerker van kunststoffen samen met de klant moeten kijken hoe dat anders kan worden georganiseerd. De uitkomst kan per klant en per locatie anders zijn. En ook hier is de attitude van mensen op de werkvloer minstens zo belangrijk als de afspraken op papier.

Pilot

Uit het voorgaande is op te maken dat het goed op de rit zetten van een recycleproces meer inhoudt dan het opsplitsen van een afvalstroom in verschillende reststromen. De weg naar een gesloten keten waar we 100 procent van de verwerkte grondstoffen hergebruiken is lang. Toch is dat precies waar Vink Kunststoffen nu stappen in zet. In het besef dat ze in Nederland de grootste leveran-cier van kunststoffen zijn willen ze hier een voortrekkersrol vervullen. Vink Kunststoffen vervult ook de rol van pilot voor de andere ondernemingen binnen het concern.

Recyclingprogramma ReVink

Eén van de belangrijkste pijnpunten voor een deel van de afnemers van Vink is dat ze van elke kunststof die ze verwerken te weinig reststoffen overhouden om het voor recyclebe-drijven mogelijk te maken die verantwoord te verwerken waardoor deze reststromen vaak in een afvalstroom terecht komen. ReVink moet het antwoord zijn op dit probleem. Van Alst:
“We bieden onze klanten de mogelijkheid om voor een aantal materialen de reststoom via ons af te laten voeren. Ze moeten zich daarvoor via onze website aanmelden en sluiten daarvoor een samenwerkingsovereen-komst met ons af. Deze relaties krijgen kratten aangeleverd waarin ze de reststromen geschei-den opslaan. Volle kratten worden door onze expeditie meegenomen op het moment dat ze een bestelling afleveren. We hebben geen ambitie om de rol van recyclebedrijven over te nemen en doen dit alleen voor bedrijven die bij ons ook materiaal afnemen. We zien dit als een noodzakelijke tussenstap in het proces van afvalstroom naar reststroom.”

Afnemers van Vink Kunststoffen kunnen bij het bestellen van nieuw plaatmateriaal in een aantal gevallen kiezen uit plaatmaterialen waarvoor gerecyclede grondstoffen zijn gebruikt. Als ze dat doen ontstaat op de duur een nieuw evenwicht. Je hebt als verwerker daarmee een compleet verhaal voor je klanten. Berendsen: “We hebben nu 8 materiaalsoorten gedefini-eerd die als zogenaamde A-grade grondstoffen kunnen worden gerecycled. Daarnaast is er een aanvullende lijst met materialen die we ook terugnemen voor recycling. Alleen is het op dit moment bij die materialen zo dat er geen sprake is van waardebehoud. Er is bij deze ma-terialen sprake van een downgrade. Ze kunnen bijvoorbeeld alleen in de kern van een plaat worden toegepast, of worden in producten voor een ander marktsegment gebruikt waar de waarde van het eindproduct een stuk lager ligt. Het is een proces in ontwikkeling. Het aanleveren van de grondstoffen aan de door ons geselecteerde fabrikanten moet op gang komen. We willen voor nu vooral het vliegwiel op gang brengen. Het kan niet genoeg gezegd worden dat het systeem vraagt om zuivere materialen, wat betekent dat verwerkers die hier aan deelnemen hun bedrijfsprocessen op orde moeten hebben. Je moet niet alleen weten welk materiaal je verwerkt als je het nieuw aan klanten levert, maar ook als je het na gebruik terughaalt. Het vraag om zorgvuldig-heid op de werkvloer en de wil om hiermee stappen te zetten.”

recycling programma revink

Van Alst: “Dat deze exercitie nodig is, is geen discussiepunt en onze afnemers gaan daar ook in mee. In deze fase is het hergebruik van grondstoffen nog een behoorlijke kostbare exercitie waardoor plaatmaterialen gemaakt uit gerecycled materiaal vaak niet goedkoper zijn. Waar de overheid eerder industrieën te hulp schoot met subsidies, zoals bij de inzameling van papier of verpakkingen, moet dit deel van de markt alle kosten zelf dragen. Met zijn allen lukt dat ook. Het is wel zaak als bedrijfstak om ook eindgebruikers deelgenoot ter maken van deze ontwikkeling.” •

Vink Kunststoffen en Corona

Voor Vink Kunststoffen brak er een zeer hectische periode aan op de dag dat in Nederland de lockdown werd aangekon-digd. Van Alst: “Op vrijdag hebben we ons allereerst gebogen over de vraag hoe onze medewerkers op een veilige manier hun werk konden doen. Dat was top prioriteit nummer één. Nog voor het eind van de dag meldden zich de eerste aanvragers voor transparante schermen, daartoe aangezet door grote retailketens als AH die snel maatregelen wilden treffen.
Al in dat weekend werd duidelijk dat we onze voorraden moesten aanvullen en zijn we daarmee aan de slag gegaan. Dat was niet altijd even gemakkelijk want in heel Europa ontstond er een run op.” Voor Vink Kunststoffen betekende het dat klanten soms het voorstel kregen om een duurdere equivalent in te zetten die nog wel op voorraad was. Van Alst: “We hebben bij de aanvragen ook gekeken naar de relatie die we met klanten hebben en bij beperkte voorraad de aanvragen van vaste klanten voorrang gegeven bij uitlevering. We kregen ook gelegenheidsaanvragen van bedrijven die eerder nooit iets bij ons bestelden. Die hebben we, als de voorraad het niet toeliet, heid op de werkvloer en de wil om hiermee stappen te zetten.”
Van Alst: “Dat deze exercitie nodig is, is geen discussiepunt en onze afnemers gaan daar ook in mee. In deze fase is het hergebruik van grondstoffen nog een behoorlijke kostbare exercitie waardoor plaatmaterialen gemaakt uit gerecycled materiaal vaak niet goedkoper zijn. Waar de overheid eerder industrieën te hulp schoot met subsidies, zoals bij de inzameling van papier of verpakkingen, moet dit deel van de markt alle kosten zelf dragen. Met zijn allen lukt dat ook. Het is wel zaak als bedrijfstak om ook eindgebruikers deelgenoot ter maken van deze ontwikkeling.” •
niet gehonoreerd.

Een situatie die gelukkig maar beperkt voor-kwam ook al doordat Vink Kunststoffen met de verschillende fabrikanten een goede langlopende relatie heeft.” Waar de heldere materialen op een grotere belangstelling mochten rekenen zag Vink  kunststoffen in de weken erna in andere productgroepen een afname bij de reclame-gerelateerde materialen. Van Alst: “Die afname was in de eerste weken direct zichtbaar, alle campagnes werden On Hold gezet. Maar nog in het tweede kwartaal zagen we al dat de vraag weer toenam ook nu blijft de vraag naar plaatmaterialen op
een behoorlijk niveau al is dat lager dan afgelopen jaar. We zien echter geen
terugval met tientallen procenten. Het ziet  er naar uit de retail ook dit jaar rond sinterklaas en kerst behoorlijk wat geld  steekt in reclames als we afgaan op de aanvragen en reserveringen.”  Voor Vink Kunststoffen zijn de gevolgen van de lockdown beperkt gebleven vanwege de grotere vraag naar heldere plaatmaterialen,
al waren de operationele kosten wel hoger. Van Alst: ‘Wat we niet gedaan hebben is de prijzen van schaarse producten verhogen.”

Gepubliceerd op: 03 Nov, 2020